Tekrar diriliş

Mahşer

Hesab

Amel kitabının verilmesi

Ahrete inanan hayırlı iş yapmalı

Allah iyi iş yapanları ödüllendirecektir

Allah kötüleri cezalandıracaktır

Allah adil-merhametli- affedicidir

Ölümsüzlük isteği ve ahiret inancı

İnsanın ölümsüzlük isteği: insan daima mükemmellikleri temenni eder. Kusur ve noksanlıkları arzu etmez. Bunları biraz açıklayalım:

1- Ulaşmak istediği temennileri: Sürekli bir hayat, sağlıklı vücut, üstün bir zenginlik, çökmeyen bir saltanat, üstün bir kuvvet ve keskin zekâ... gibi.

2- Uzak durduğu konular: Ölüm, hastalık, sakatlık, yokluk, fakirlik, kimsesizlik, delilik, aptallık... gibi.

İnsanın arzu ve isteklerinin en doruğu; ölümsüzlüktür. Ama ne var ki; insan ihtiyarlar, vücudu yıpranır, yerinde kalkamaz olur. Bir de bakırsınız, o ölümsüzlüğü temenni eden insan, ölümü arzular hale gelmiştir.

Yüce Rabbimiz, dünyadan el etek çekmeği asla istemez. Dünya başlangıç, ahiret ise sonuçtur. İnsanın düyadaki hayatı, ahiretteki yerini belirleyecektir. Dünyanın cazip nimetleri insanı harama yani Allah`ın yasaklarına sürüklememelidir. Yoksa dünya-ahiret dengesi bozulur.

Ahiret inancı: Kutsal kitabımız olan Kuran`da zaman zaman; ilk anlamına gelen "ûlâ" kelimesiyle dünya hayatı, sonuncu anlamına gelen "âhiret" kelimesiyle de ahiret hayatı ifade edilmiştir.^{^[1]}

Ahiret; ilk yaşantı yeri olan dünya hayatının ölümle bittiği noktadan başlayıp, sonuncu ve sürekli olan diğer hayatın adıdır. Allah`ın emir ve yasaklarından sorumlu olan insan ve cinler öldükten sonra tekrar diriltilecekler. Dünyadayken yaptıklarıyla karşı karşıya kalacaklardır. Ya imtihanı kazanacaklar, ya da kaybedecekler.

Ahiret hayatının çeşitli merhaleleri vardır: Kabir Hayatı, Kıyametin Kopması, Sur Üfürülmesi, Tekrar Diriliş, Mahşer, Hesab, Amel Kitablarının Verilmesi, Cennet, Cehennem gibi.

Ahiret ve safhaları

Kabir hayatı

Kabir hayatı: İnsanın yaşadığı dünya hayatının sonu olan ölümle başlayan, tekrar dirilişe kadar olan zaman dilimidir.

Kıyamet

Kıyamet[2]: Dünya ve kâinât düzeninin Allah`ın belirlediği bir zamanda bozulmasıdır.[3] Kıyametin kopma zamanını Allah açıklamamıştır.[4] Kıyamet koptuğu gün meydana gelecek bazı hadiseler: Dünya şiddetle sarsılacak. Dağlar ufalanıp savrulacak.[5] Her taraf dümdüz olacak. Denizler kaynayıp birbirine karıştırılacak.[6] Gökyüzündeki her şey çalkalanacak. Gök yarılacak ve çökmeye başlayacak[7]. Gök yağ gibi eriyerek gül rengine dönüşecek[8]. Güneşle ay bir araya gelecek. Yıldızlar dökülerek etrafa saçılacak[9]...

Sûra üfürülme

Sûra üfürülme[10]: Yeryüzünde hayatın son bulacağı gün İsrafil sûr denilen bir alete üfleyecektir. Allah`ın dilediği müstesna yeryüzünde ve göklerde bulunan herkes ölecektir. Sonra tekrar ikinci bir üfleyiş meydana gelecektir. Bütün insanlar dirilecek ve yer yarılarak herkes bulunduğu yerden ayağa kalkacaktır.

Tekrar diriliş

Tekrar diriliş[11]: İsrafil ikinci sura üflediğinde, herkes olduğu yerden dirilerek kalkacaktır. Başlarına geleceği gözetlemeye başlarlar. ınançsızlar diyecekler ki, "Eyvah bizlere! Bu, hesab günüdür... Eyvah başımıza gelenlere!.. Kim kaldırdı bizi uyuduğumuz yerden?.." Akraba yardımlaşması yok. Hatta hiçbir kimse, bir yakının durumunu bile soramayacaktır. Herkesin derdi kendine yeter ve hatta artar bile...

Mahşer

Mahşer[12]: Tekrar dirilenler Allah`ın huzuruna doğru akın etmeye başlayacaklar. Sağa sola sapmadan çekirge sürüsü gibi süratle ilerleyecekler. Kâfirler o günün dehşetinden ve yaptıklarının sıkıntısından dolayı etrafına bile bakma fırsatını bulamayacaktır. Gözlerini dikip öyle koşacaklardır. Mahşer denilen yerde bir araya toplanılacaktır.

Hesab

Hesab[13]: Açık-gizli, büyük-küçük, iyi-kötü her türlü inanç ve amelin değerlendirilmesidir. Hesab günü hiçbir kimsenin başka bir kimseye faydası olmayacaktır. Bütün ümmetler, hatta resul ve nebiler de sorgulanacaktır. Emir ve hüküm, o gün Allah`ındır.

Amel kitabının verilmesi

Amel kitabının verilmesi[14]: Sorumlu olan herkesin, amel kitabı dünyadayken görevli melekler tarafından yazılır. Mahşerde, herkesin kitabı kendisine verilir. Kitabı sağ eline verilenler, dünyadayken Allah`ın gönderdiği yasalara uyan kimselerdir. Bunların hesapları kolay olacaktır. Sevinçli olarak etrafındakilere güzel kitaplarını göstereceklerdir. O bahtiyar kişiler şöyle diyecekler:

- Alın!.. Okuyun kitabımı...

Kitabı sol eline verilenler, dünyadayken Allah`ın gönderdiği hayat kurallarına uymayan kimselerdir. Bunlar Allah`ı ilâh edinmeyip de, bazı nesneleri ilâhlaştıranlardır. Bunların hesapları çok çetin olacaktır. Rezillik içerisinde şöyle konuşacaklardır:

- Eyvah!.. Keşke kitabım bana verilmeseydi... Hesabımı bilmez olaydım!.. Ne olurdu, bari ölüm olsaydı!.. Malım-mülküm de fayda vermedi!.. Kitabı solundan verilenlerin, kendi vücut azaları aleyhlerine şahitlik edecektir. Dünyada ne yapmışlarsa; gözleri, kulakları, elleri, ağızları, derileri... yaptıklarından haber verecektir. Kendi derilerine diyecekler ki:

- Niçin aleyhimize şahitlik ettiniz?!. Onlar da şöyle diyecekler:

- Bizi, her şeyi konuşturan Allah konuşturdu...

Ahrete inanan hayırlı iş yapmalı

Kuranı kerimde çok kullanılan terimlerden biri de yararlı işler anlamına gelen “salih amel”dir. Kelime olarak sâlih; yararlı, elverişli, uygun... anlamlarına gelmektedir.

Terim olarak sâlih amel: Mümini, Allah`ın rızasına ulaştıracak her türlü iş ve davranıştır. Başka bir deyişle; kişinin iman ettikten sonra, Allah`ın rızasını kazanmaya yönelik işleridir. Kuranı kerimin pek çok ayetinde, imandan bahsettikten sonra sâlih amel dile getirilmektedir.

Bir mümin için âhiret günü çok önemlidir. Yaptığı bütün işlerinin Allah`ın rızasına uygun olmasına dikkat eder. Ebedî ve sürekli olan âhiret hayatının daha güzel ve mutlu olması için hayırlı işleri yapmaya gayret eder.

Sevgili peygamberimiz Muhammed (aleyhi's selâm) buyuruyor ki:

- Helal belli, haram da bellidir. Ancak bu ikisi arasında ise insanların bilmediği şüpheli şeyler vardır. Bu şüphelerden kendini koruyan kişi; dinini ve ırzını korumuş olur.[15]

Ahiret gününe tam iman eden kişi; zulmetmez, yalan söylemez, hırsızlık yapmaz, iftira etmez, edepsizlik ve hayâsızlık etmez... Özetle, kendisini Ahirette güç duruma düşürecek yanlışlıklardan kaçınmaya gayret eder. Çünkü yaptığı her işin hesabını mutlaka bir gün vereceğini iyi bilir.

Konuyla ilgili ayet meali:

• İman edip yararlı iş yapanları karanlıklardan nûra çıkarmak üzere, size Allah`ın apaçık âyetlerini okuyan bir resul göndermiştir...[16]

• Kim tevbe edip yararlı iş işlerse, Şüphesiz o, Allah`a gereği gibi tevbe etmiş olur.[17]

Cennetin bazı özellikler

Cennetin genişliği gökler ve yerin genişliği gibidir (3/Aliimran: 133). Pekçok kapıları vardır. Kapılarında müminleri karışlayacak bekçileri vardır (39/Zümer: 73). Cennetü'l Me'vâ ve Firdevs adında güzel konaklama yerleri (32/Secde: 19, 78/Kehf: 104) ve Adn Cennetlerinde hoş meskenler vardır (61/Saf: 12). Cennet'liklerin kalacakları yer çok iyi, dinlenecekleri yer çok güzeldir (25/Furkan: 24). Cennet'te bozulmayan sudan, tadı değişmeyen sütten, içenlere lezzet veren şurubdan ve süzme baldan ırmaklar vardır. Orada meyvelerin her çeşidi onlarındır (47/Muhammed: 15). Yine Cennet'te çağlayan sular (56/Vakıa: 31), pınarlar (76/ınsan: 18), ırmaklar (5/Maide: 85), tahtlar ve koltuklar (18/Kehf: 31), arzu edilen her çeşit meyveler (36/Yasin: 57), dikensiz kirazlar (56/Vakıa: 28), bağlar, bahçeler (78/Nebe: 32), vildanlar (56/Vakıa: 19), iri gözlü huriler (44/Duhan: 54), nefis iştahlanıp neyi arzu ederse sürekli mevcuttur (21/Enbiya: 102). Ayrıca, zevk veren hoş meşguliyetler (eğlenceler) vardır (36/Yasin: 55). Ne istenirse; var. Hem ebedi ve hem de süreklidir. Bunların hepsi Allah'ın va'didir (25/Furkan: 16).

Hiçbir sıkıntı yok (20/Taha: 117), acıkma yok, çıplaklık yok (20/Taha: 118), susama yok, aşırı sıcaklık yok (20/Taha: 118), korku yok, mahzuniyet yok (7/Araf: 49), lağiv, yalan (78/Nebe: 35), boş söz ve günaha sürükleyici laflar yoktur (56/Vakıa: 25). İlk (dünyadaki) ölümden başka bir ölüm de olmayacaktır (44/Duhan: 56).

Allah'ın nimetleri ne güzel! Allah u Ekber.

***

İnsanlar bir tek ümmetti. Allah nebileri müjdeci ve uyarıcı olarak gönderdi. İnsanların ayrılığa düşecekleri hususlarda aralarında hüküm vermek için onlarla birlikte Hak Kitaplar indirdi... (2/Bakara: 213).

***

Ey insanoğulları!.. Şeytan, ayıp yerlerini kendilerine göstermek için elbiselerini soyarak ana-babanızı Cennet'ten çıkardığı gibi sizi de fitneye düşürmesin. Sizin onları görmediğiniz yerlerden, o ve taraftarları sizi görürler. Biz şeytanları, inanmayanlara dost kılarız (7/Araf: 27).

Allah iyi iş yapanları ödüllendirecektir

Allah, gönderdiği ilâhi sistem doğrultusunda insanların yaşamalarını istemektedir. Bunun için bazı kurallar koymuştur. Bu kurallar inanç, ibadet, toplum hayatını tanzim eden kurallar, fertlerin davranış şekilleri, ahlâki kurallar... gibi konuları kapsamaktadır. insanların kendi eğilimleriyle ortaya koydukları sömürü, zulüm, istismar, başkalarını da düşünmeme, adâletten uzaklaşma, nesneleri ilâhlaştırma, Allah`a yakışıksız isnatlarda bulunma... gibi olumsuzlukları yasaklamaktadır. Allah`ın emirlerine uyan ve yasaklarından uzaklaşan bahtiyar insanlar Ahirette Cennet'le ödüllendirileceklerdir. Burası müminlerin ebedi saadet yurdudur. Müminler Cennet’e parlak ışıklar saçarak gireceklerdir. Melekler onları izzet ve ikramlarla karşılayacaklardır.

Dünya hayatında bütün insanlar aynı ölçüde Allah`a bağlı değillerdir. Dereceleri birbirinden farklıdırlar. Ahirette de farklı şekillerde mükâfatlandırılacaklardır. Cennet’te her türlü nimet mevcuttur. Hatta akla hayale gelemeyen sayısız nimetler ihsan edilecektir. Bağlar, bahçeler, pınarlar, nehirler, kuşlar, meyveler... Konaklar, köşkler, güzel çadırlar, koltuklar, güzel elbiseler, kıymetli takılar... Orada boş laf ve söz olmayacaktır. Orada müminler birbirlerine kin beslemeyeceklerdir. Herkes genç yaşta olacak, ihtiyarlık söz konusu olmayacaktır. Cennete girenlere, sürekli hizmete hazır görevliler verilecektir. Allah`ın sevgili kulları böylece nimetlerle ödüllendirilecektir. Orada ebedi kalacaklardır.

Konuyla ilgili bir ayet meali:

• Muttakilere söz verilen Cennet şöyledir: Orada temiz su ırmakları, tadı bozulmayan süt ırmakları, içenlere zevk veren şurup ırmakları, süzme bal ırmakları vardır. Onlara orada her türlü ürün ve Rablerinden mağfiret vardır. Bunların durumu, ateşte temelli kalana ve bağırsaklarını parça parça edecek kaynar su içirilen kimselerin durumu gibi olur mu?^{^[18]}

• Rabb`lerine karşı gelmekten sakınanlar, bölük bölük Cennet'e sevk edilirler. Oraya varırlar. Kapıları açılır. Bekçileri onlara selâm size tertemiz geldiniz. Ebedi kalmak üzere buraya girin, derler.^{^[19]}

Allah kötüleri cezalandıracaktır

Allah, gönderdiği ilâhi sistem doğrultusunda insanların yaşamalarını istemektedir. Bunun için bazı kurallar koymuştur. İlahi kuralları Allah elçileri insanlara bildirmişlerdir. Bir kısım insanlar ilâhi vahye uymuşlar. Bir kısım insanlar ise, ilâhi kural ve prensipleri istememişler. Hatta Resul ve Nebilere karşı çıkmışlardır. Allah elçilerine savaş açmışlardır. Çeşitli izahlarla etraflarındaki insanları da etkilemişlerdir. Böylece ilâhî kuralların toplumlara ve fertlere ulaşmasını engellemeye çalışmışlardır. Bu gibi insanların önderleri Firavn, Nemrut, Haman, Ebu Leheb, Ebu Cehil... gibi kişilerdir.

Bir kısım insanlar da, uydurdukları yöntemlerle insanları sömürmüşler, onlara zulmetmişler, canlarını, mallarını talan etmişler, namuslarını kirletmişler, inanç değerlerini yok etmişlerdir. Kendi heva ve hevesleri doğrultusunda hareket etmişlerdir. Yaratılış gayelerini unutmuş, dünyadaki imtihanlarını kaybetmişlerdir. Allah da, sapıtan ve saptırılanlar için Ahirette Cehennemi hazırlamıştır. Cehennem azap yeridir. Cehennem'in yedi kapısı vardır.

Cehennem; müşrikleri, kâfirlerin, zalimlerin, münâfıkların, Allah`ın dinini sevmeyenlerin, dini kurallara düşman olanların Ahirette cezaya çarptırılacakları yerdir. Cehennemdeki ceza ve azap şekilleri çeşitlidir. Aynı zamanda derece derecedir. Kuran`da 101 yerde Cehennem ateşi anlamına gelen "nar" kelimesi zikredilmektedir.

Cehennem'in ateş yakıtı taş ve insanlardır. Cehennem ateşi alevlendirilecek her tarafı saracak, zaman zaman sönmeye yüz tutacak ama tekrar hızlandırılacaktır. Ateş bütün vücudu kaplayacak, iç organlara kadar sirayet edecektir. Kaynar su, ateşten elbise, zincir, açlık, susuzluk... gibi hususlarla da azap edilecektir.

Cehennemlikler, perçemlerinden ve ellerinden tutularak yüzüstü Cehennem'e atılacaktır. Buradan kurtuluş yoktur. Adam kayırmaca yoktur. Hiçbir kimsenin başka birine yardım etmesi mümkün değildir.

Hak ve adâlet tarafsız olarak tahakkuk edecektir. Bu Allah`ın vadidir. Mutlaka olacaktır.

• Yalan söyleyerek Allah`a iftira edenden daha zalim kim vardır? İşte bunlar Rablerine götürülürler ve şahidiler: "Bunlar Rablerine yalan söyleyenlerdir" derler. Bilin ki: Allah`ın laneti haksızlık yapanlaradır. Bunlar Allah`ın yolundan alıkorlar ve o yolu eğriltmeğe çalışırlar. İşte onlar ahireti inkâr edenlerdir. Bunlar yeryüzünde (Allah`ı) aciz bırakamazlar. Allah`dan başka kendilerini kurtaracak dostları da yoktur. Azap onlara kat kat verilir. İşitemezler ve göremezler de. İşte bunlar kendilerine yazık edenlerdir. Uydurdukları (putları da) onlardan uzaklaşıp kaybolup gitti. Ahirette en çok kayba uğrayacaklar Şüphesiz bunlardır.^{^[20]}

Allah adil-merhametli- affedicidir

Allah Adil’dir: Yüce Allah adâleti sever. Bütün kâinâtı yaratmış ve onlara adâletli yani hassas dengeli bir düzen vermiştir. Evreni bu düzen dengede tutmaktadır.

Yüce Allah insanlara akıl vermiştir. Akıl sayesinde irade sahibi olmuşlardır. Onun için Yaratıcımız insanların inançlarında, işlerinde, sözlerinde, tavırlarında... adâletli olmalarını emretmiştir.

Merhametlidir: Yüce Allah, rahmân ve rahîmdir. Rahmân: Yarattığı bütün insanların, hayvanların ve bitkilerin rızkını verir. Bu konuda mümin, kâfir, iyi, kötü... ayrımı yapmaz.

• Rabbinin sözü, doğruluk ve adalet bakımından tamamlanmıştır. Onun kelimelerini değiştirecek kimse yoktur. Yine O (Allah), işiten ve bilendir."^{^[21]}

• (Ey Muhaammed) de ki: Allah`ın indirdiği Kitab’a îmân ettim. Aranızda da adâleti gerçekleştirmekle emrolundum... ^{^[22]}

• Rabbinin sözü, doğruluk ve adalet bakımından tamamlanmıştır. Onun kelimelerini değiştirecek kimse yoktur. Yine O (Allah), işiten ve bilendir.^{^[23]}

• (Ey Muhaammed) de ki: Allah`ın indirdiği Kitab’a îmân ettim. Aranızda da adâleti gerçekleştirmekle emrolundum... ^{^[24]}

• O (Allah), karanlıktan aydınlığa çıkarmak için üzerinize, melekleriyle beraber, rahmet edendir. Müminler için merhametlidir.”^{^[25]}

• Ayetlerimize inananlar sana gelince: Selâmun aleykum, de. Rabbiniz, ona rahmet etmeyi kendi üzerine almıştır. Sizden kim cahillikle kötü bir amel yapar ve sonra tevbe eder ve nefsini düzeltirse, (bilsin ki:) O, mağfiret eden ve acıyandır.”^{^[26]}

Rahîm ise: Allah sadece mümin kullarına karşı çok merhametlidir.

Affedicidir: Yüce Allah, kulları için daima mağfiret kapısını açık tutmuştur. Yeter ki, insan Rabb’ine yönelsin. Allah`ın mağfireti sınırsızdır, bütün insanlığı sarmıştır. insan Allah`a ortak koşsa; pişman olup tövbe etse, yine Yüce Allah`ın mağfiretiyle kavuşabilir. Çünkü; Yüce Allah, nice günahkâr

insanları affetmiştir: Allah`a isyan edenleri, peygamberlere eziyet edenleri, her türlü yanlışlıkların içinde yüzenleri... Ama bağışlanmaları pişman olup tövbe etmelerine bağlıdır. İslâm tarihinde pek çok zalim ve müşrikler affedilmiştir. Ama bunların büyük kısmı, geriye kalan hayatlarını Allah`a ve Muhammed (aleyhi's selâm)’a vefa borcu olarak, Allah yolunda cihatla geçirmişlerdir.

Konuyla ilgili ayet meali:

• Bilmiyorlar mı? Allah, kullarının tövbesini kabul eden ve sadakalarını da alandır. Şüphesiz O Allah tövbeleri kabul edendir ve merhametlidir.^{^[27]}

Hazırlayan

Şadi KUL

Emekli Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi

Öğretmeni

[15] Buhari 50, 1910, Tirmizi 1126, 171, Darimi 2586, Ahmed bin Hanbel 17645, 17649, Müslim 2996, İbni Mace 3974